2106813396 Λεωφόρος Πεντέλης, Βριλήσσια sokiriakou@yahoo.gr
 
H Φυσίατρος κα Κυριακού Σοφία αποτελεί μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Οζονοθεραπευτών.
 

Η οστεοαρθρίτιδα (ΟΑ) είναι ο πιο κοινός τύπος αρθρίτιδας που προσβάλλει περισσότερους από τους μισούς ανθρώπους άνω των 65 ετών και είναι πιο διαδεδομένος στις γυναίκες (18%) από ό, τι στους άνδρες (9,6%) μετά την εμμηνόπαυση. Πρόκειται για μια χρόνια, εκφυλιστική διαταραχή των αρθρώσεων που πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
Η ΟΑ θεωρείται ως μία από τις πιο κοινές αιτίες αναπηρίας που επηρεάζουν τις αρθρώσεις του γόνατος, των ισχύων και των χεριών. Η ΟΑ είναι μια πολύπλοκη ασθένεια που προκαλεί αλλαγή στην ομοιόσταση των ιστών του αρθρικού χόνδρου και του υποχόνδριου οστού.

Τα κοινά χαρακτηριστικά της ΟΑ περιλαμβάνουν την απώλεια του χόνδρου,την στένωση των αρθρώσεων, τις υπερτροφικές μεταβολές των οστών και τον σχηματισμό οστεοφύτων. Το τελευταίο αναφέρεται στην υπερανάπτυξη του οστού και του χόνδρου που συμβαίνει στα περιθώρια των αρθρώσεων. Η σκλήρυνση του υποχόνδριου οστού αναγκάζει το οστό να είναι λιγότερο ικανό να απορροφήσει φορτία πρόσκρουσης και συνεπώς να οδηγήσει σε αυξημένη πίεση στο χόνδρο .
 

Διάφοροι παράγοντες μπορούν να παίξουν ρόλο στην ανάπτυξη της ΟΑ. Η ανάπτυξη της αρθρίτιδας στο γόνατο έχει συνδεθεί έντονα με το υπερβολικό βάρος, την παχυσαρκία, το φύλο και τον προηγούμενο τραυματισμό στο γόνατο. Ο διαβήτης συνδέεται επίσης με την εξέλιξη της ΟΑ του γόνατος.
 

Τα σημεία και τα συμπτώματα της ΟΑ συνήθως περιλαμβάνουν: πόνο, δυσκαμψία των αρθρώσεων, μυϊκή αδυναμία και πρήξιμο του γόνατος.
 

Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας εξειδικευμένος συνδετικός ιστός που καλύπτει τις επιφάνειες των αρθρώσεων, δεν έχει νευρική παροχή και επομένως είναι ευαίσθητος σε πρόωρους τραυματισμούς .
Είναι ένας χόνδρος υαλώδης που χαρακτηρίζεται από ένα συμπαγές δίκτυο κολλαγόνου και εξωκυττάρια θεμέλια ουσία που αποτελείται από πρωτεογλυκάνες και είναι ιδιαίτερα ανθεκτικος στα μηχανικά φορτία.
Ο αρθρικός χόνδρος είναι χωρίς αγγεία, νεύρα και λέμφο και αποτελείται από έναν τύπο κυττάρου, τα χονδροκύτταρα. Ο αρθρικός χόνδρος έχει κακές ιδιότητες επιδιόρθωσης λόγω του σχετικά χαμηλού αριθμού κυττάρων στον ιστό, του μειωμένου μεταβολικού ρυθμού και των ινών της θεμέλιας ουσίας, που περιορίζουν τη διαίρεση των χονδροκυττάρων και τη μετανάστευσή τους στον αρθρικό χόνδρο.

 

Το όζον είναι ένα άχρωμο αέριο με έντονη οσμή και ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1848.Η βασική λειτουργία του όζοντος είναι να προστατεύει τους ζωντανούς οργανισμούς από τις επιβλαβείς επιπτώσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας. Ασκεί τα αποτελέσματά του, προετοιμάζοντας τον ξενιστή να υποβληθεί σε φυσιοπαθολογικά γεγονότα που μεσολαβούνται από τα ROS . Το υπεροξείδιο του υδρογόνου (H2O2) παράγεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας με το όζον, προκύπτει από το οξειδωτικό στρες και την οξείδωση των λιπιδίων , μεσολαβεί στις βιολογικές επιδράσεις της θεραπείας με το όζον ενεργώντας ως δεύτερος αγγελιοφόρος . Η θεραπεία με το όζον μπορεί να προκαλέσει αντοχή στο οξειδωτικό στρες μέσω επαγωγής του αντιοξειδωτικού συστήματος.
Η θεραπεία με το όζον ενεργοποιεί τα ένζυμα που είναι υπεύθυνα για την προστασία του σώματος από διεργασίες που συνδέονται με την υπερπαραγωγή υπεροξειδίων. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας με το όζον, υπάρχει διέγερση της διαμεμβρανικής ροής οξυγόνου και επαγωγή ενζύμων όπως του υπεροξειδίου της δισμουτάσης, της καταλάσης και με τη χρήση του οξυγόνου στην μιτοχονδριακή αναπνευστική αλυσίδα να καθίσταται πιο αποτελεσματική.

Το υπεροξείδιο είναι η πιο κρίσιμη ρίζα, παίζοντας βασικό ρόλο στη βιολογική ρύθμιση . Τις τελευταίες δεκαετίες έχει χρησιμοποιηθεί το όζον για τη θεραπεία της οξείας και χρόνιας αρθρίτιδας στο γόνατο και τα αποτελέσματα δείχνουν ταχεία ανακούφιση από τον πόνο, εξαφάνιση του οιδήματος, αποσυμφόρηση και αυξημένη κινητικότητα.
 

Η ενδοαρθρική ένεση με όζον έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στη θεραπεία της ΟΑ, με πολύ θετικά αποτελέσματα. Το όζον δρα ως βιορυθμιστής απελευθερώνοντας παράγοντες από τα ενδοθηλιακά κύτταρα και ομαλοποιώντας την κυτταρική ισορροπία οξειδοαναγωγής όταν έρχεται σε επαφή με ένα βιολογικό υγρό .
Το όζον μπορεί να αλλάξει τα επίπεδα των κυτοκινών όπως η ιντερλευκίνη 8,o TNF-α, ο παράγοντας μετασχηματισμού βήτα 1 (TGF βήτα1) και ο παράγοντας ανάπτυξης που προέρχεται από τα αιμοπετάλια (PDGF).
Το H2O2 μπορεί να λειτουργήσει ως αγγελιοφόρος του όζοντος για την έναρξη των θεραπευτικών και βιολογικών επιδράσεων.
Το όζον αυξάνει τα επίπεδα του TGFβ που είναι σημαντικός στην αναδιαμόρφωση του ιστού.
Η θεραπεία με όζον μειώνει τις συγκεντρώσεις του TNF-α, που είναι μια προφλεγμονώδης κυτοκίνη, ενεργοποιώντας το μονοπάτι του NFκB , οδηγώντας σε έναν καταρράκτη άλλων προφλεγμονωδών κυτοκινών που δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο που διαιωνίζει τη χρόνια φλεγμονώδη διαδικασία.
Ο TNF-α σχετίζεται στενά με τραυματισμό στις αρθρώσεις και στα οστά. Αυτή η κυτοκίνη είναι επίσης γνωστό ότι αυξάνει την παραγωγή μιτοχονδριακών ROS και η αναστολή του TNF-α μπορεί να μειώσει την παραγωγή ROS στην ΟΑ, προκαλώντας έτσι τη βελτίωση και την πρόληψη της διάβρωσης των αρθρώσεων. Η αναστολή του TNF-α μπορεί να σπάσει την επιβλαβή οδό NFκB προκαλώντας μείωση της φλεγμονής.
Τα ROS μπορεί να λειτουργήσουν ως δεύτερος αγγελιοφόρος για την ενεργοποίηση του NFκB, το οποίο συντονίζει την έκφραση ενός ευρέος φάσματος γονιδίων που εμπλέκονται στη φλεγμονώδη απόκριση. Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας με το όζον δεν είναι μόνο μέσω των δράσεων των κυτοκινών, το όζον έχει επίσης την ικανότητα να αποκαθιστά την κυτταρική οξειδοαναγωγική ομοιόσταση.
Το όζον μπορεί να προστατεύσει από την υπερπαραγωγή ΝΟ και αυτό πιθανότατα οφείλεται στη δράση του όζοντος στο NFκB, καθώς η επαγώγιμη συνθάση του οξειδίου του αζώτου (iNOS) ρυθμίζεται στο μεταγραφικό επίπεδο από το NFκB .

 

Έχει αποδειχθεί ότι η ελεγχόμενη χορήγηση του όζοντος μπορεί να προάγει μια οξειδωτική προετοιμασία ή προσαρμογή στο οξειδωτικό στρες που με τη σειρά του διεγείρει τα ενδογενή αντιοξειδωτικά συστήματα με αποτέλεσμα την προστασία έναντι της βλάβης των ιστών. Ο NFκB είναι ένας σημαντικός ρυθμιστής των φλεγμονών στα κύτταρα των θηλαστικών. Η αναστολή της ενεργοποίησης του NFκΒ από το όζον μπορεί να προκαλέσει μείωση της φλεγμονής και του αποπτωτικού κυτταρικού θανάτου . Τα ROS μπορεί να ενεργοποιήσουν τον NFκB άμεσα ή μέσω άλλων ερεθισμάτων όπως ο TNF-α.

Στην ΟΑ, τα ROS ενεργοποιούν τα μονοπατια του ΝFκΒ αυξάνοντας τη μετατόπισή του στους πυρήνες και αυτό προκαλεί την απελευθέρωση προφλεγμονωδών κυτοκινών όπως η IL-1β,η IL-6,ο TNF-α και η COX-2. Αυτές οι κυτοκίνες αναστέλλουν τη σύνθεση της αγγρεκάνης και του κολλαγόνου τύπου II, τα οποία είναι τα κύρια συστατικά της μήτρας του χόνδρου .Επιπλέον, αυτές οι κυτοκίνες αυξάνουν την απελευθέρωση των μεταλλοπρωτεϊνασών της μήτρας και της αγκρεκανάσης, ένζυμα που αποικοδομούν τη μήτρα, προκαλώντας βλάβη στους χόνδρους, διαταραχή της μεταβολικής ισορροπίας της μήτρας του χόνδρου και τελικά απόπτωση.
 

Οι IL-1β και TNF-α μπορούν να προκαλέσουν την απόπτωση των χονδροκυττάρων προάγοντας την παραγωγή άλλων προφλεγμονωδών παραγόντων όπως η προσταγλανδίνη Ε2 (PGE2) και το ΝΟ .Η θεραπεία με το όζον μπορεί να εμποδίσει την ενεργοποίηση του ΝFκΒ και επομένως να αναστείλλει την απελευθέρωση των προφλεγμονωδών κυτοκινών. Αυτό αναστέλλει την αποικοδόμηση της μήτρας του χόνδρου και την έναρξη της αποπτωτικής οδού, προκαλώντας έτσι την κυτταρική επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό.
 

Το όζον μπορεί να διεγείρει την παραγωγή ΑΤΡ μέσω της ενζυματικής οδού της γλυκόλυσης και να αυξήσει την οξυγόνωση στα τραυματισμένα κύτταρα και έτσι να αποτρέψει τον κυτταρικό θάνατο.
Μόλις ο αρθρικός χόνδρος καταστραφεί, έχει περιορισμένες δυνατότητες επισκευής. Πολλοί τρόποι θεραπείας που χρησιμοποιούνται για την επιδιόρθωση του κατεστραμμένου αρθρικού χόνδρου παρουσιάζουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα.

Η θεραπεία με το όζον είναι μια αποτελεσματική θεραπεία για τη θεραπεία του κατεστραμμένου αρθρικού χόνδρου στην ΟΑ. Το όζον αναστέλλει το φλεγμονώδες περιβάλλον που βλάπτει τη μήτρα του χόνδρου και προκαλεί την απόπτωση των χονδροκυττάρων στην ΟΑ. Παράγει τα ευεργετικά του αποτελέσματα ομαλοποιώντας την κυτταρική ισορροπία οξειδοαναγωγής και μέσω των δράσεων των κυτοκινών.